على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
184
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
ماده . ارنبويه ( aranbuye ) ا خ . پ . دهى در ورامين رى كه مقبرهء كسائى از ائمهء نحو در آنجا مىباشد . ارنبية ( arnabiyat ) ا . ع . يك نوع گياهى مانند گياه نصى . ارنبيز ( aranbiz ) و ارنبيژ ( aranbij ) ا . پ . طبرخون و چوب بقم . ارنة ( ornat ) ا . ع . پنير تر . و شراب . و هر چيز نوشيدنى . و دانهاى كه شير را پنير مىگرداند . و ارنة الحرباء : جاىباش كرپسه از چوب . ارنج ( aranj ) ا . پ . آرنج و مرفق . ارند ( arand ) ا . پ . - مأخوذ از سريانى - يك قسم گياه دوائى . ارندان ( arand n ) ا . پ . انكار و امتناع و نفى . و رد و عدم قبول . و ابا . ارندان ! ( arand n ) پ . كلمهء انكار يعنى حاشا و كلا . و مبادا . و خدا نكناد . ارندج ( arandaj ) و ( erandaj ) ا . ع . - مأخوذ از رندهء فارسى - چرم سياه . ارنواز ( arnav z ) ا خ . پ . نام خواهر جمشيد كه در خانهء ضحاك بود . ارنودى ( arnawdiy ) ا خ . ع . نام طايفهاى . ارنه ( ar - nah ) مخفف اگر نه . ارنى ( orn ) و ( oran ) ا . ع . دانهاى كه شير را پنير مىگرداند . ارنيبژ ( aranyabaj ) و ( aranyabej ) ا . پ . ارنبيژ و چوب بقم و طبر خون . ارنيكا ( arnik ) ا . پ . - مأخوذ از فرانسه - گياهى داروئى از طايفهء مركب و از برگ و گل آن تعفينى مىسازند كه نطول رفادهء مبلول در آن در ضربه و سقط بسيار مفيد و اگر سقط شديد باشد چند قطره از اين تعفين را در فنجانى شربت قند مخلوط كرده بياشامند . ارواء ( erv ' ) م . ع . چون مهموز باشد يق روا المكان ارواء : درخت راو زياد شد در آنجاى . و چون يائى بود سيراب كردن . و بر روايت داشتن كسى را . ارواث ( arv s ) ع . ج روثة . ارواح ( arv h ) ع . ج روح و ريح . و خرجوا بارواح من العشى : برآمدند اول شب . ارواح ( arv h ) ج ا . پ . ملائكه . و جان و روح و روان . و روحها . ارواح ( erv h ) م . ع . اروح عليه حقه ارواحا : رد كرد بر وى حقش را . و و اروح الشيى : دريافت بوى آن چيز را . و اروح الصيد : يافت آن شكار بوى مردم را . و اروح الماء : بوى گرفت آب . و كذلك اروح اللحم . ارواد ( erv d ) م . ع . ارود اروادا و مرودا و مرودا و رويدا و رويدّية : نرم رفت . و نرم راند . ارواض ( erv z ) م . ع . اروض المكان ارواضا : داراى باغ بسيار گشت آنجاى . ارواع ( arv ' ) ع . ج رائع . ارواق ( arv q ) ج ا . ع . ارواق الليل : اثناى تاريكى شب . و ارواق العين : جوانب چشم . و اسبلت العين ارواقها : جارى كرد چشم اشكهاى خود را . و رمى بارواقه على الدابة : سوار شد بر آن ستور . و القى ارواقه : سخت دويد . و يا آنكه آرميد به جائى . و القى فلان عليك ارواقه : نيك دوست مىدارى تو فلان را . و القت السحابة ارواقها : آبهاى صاف از ابر ريختن گرفت . و نيز ارواق ج روق . اروام ( arv m ) ع . ج روم . اروان ( arev n ) ا خ . پ . نام شهرى در قفقازيه كه ايروان گويند . اروانه ( arv ne ) ا . پ . خيرى صحرائى . و نوعى از شتر . اروب ( orub ) ص . پ . منحرف و كج و اريب . اروب ( arvab ) ص . ع . رجل اروب : مرد باد كرده و كاهل و تنبل از سيرى و پرخورى و از خوابيدن بسيار . و مرد سرگشته و شوريده راى . اروبك ( arubak ) ص . پ . دور و بعيد . و دير . و كهنه . و پير . اروبى ( orubi ) ا . پ . كجى و انحراف و اريبى . اروپ ( orowp ) و اروپا ( orowp ) ا خ . - مأخوذ از فرانسه - يكى از پنج قسمت عالم كه فرنگستان نيز گويند . و اين قسمت از چهار قسمت ديگر اگرچه كوچكتر است ولى اهالى آن با تمدنتر و امروز از همه جهت اهميت آن بيشتر . و محدود است از طرف شمال به اوقيانوس منجمد و از طرف مشرق بآسيا و از سمت جنوب به بحر الروم و از سمت مغرب باوقيانوس اطلس و مساحت آن 10 ميليون كيلومتر مربع كه سه مرتبه كوچكتر از افريقا و چهار مرتبه از آسيا و امريكا مىباشد و جمعيت آن 463 ميليون يعنى يك خمس جمعيت تمام عالم در آنجا مجتمع شدهاند و اروپا به ممالك ذيل تقسيم مىشود : جمهوريهاى فرانسه ، آلمان ( جمهورى امپراطورى ) اطريش ( پس از سال 1938 به آلمان ملحق شده است ) چك اسلواكى ، لهستان ، روسيه ، فنلاند ، اوكرانى ، استونى ، لتونى ، ليتوانى ، اسپانيا ، پرتغال ، يونان ، سنمارن ، تركيه و ممالك پادشاهى بريتانياى كبير ، سوئد ، نروژ ،